De?erli Hem?ehrimiz Ahmet Külcü taraf?ndan "9 ?ubat Dünya Sigaray? B?rakma Günü" için kaleme al?nan yaz?y? sizlerle payla??yoruz.

1987 y?l?nda Dünya Sa?l?k Örgütü taraf?ndan 9 ?ubat Dünya Sigaray? B?rakma Günü olarak ilan edilmi?tir. Bugün 9 ?ubat Dünya Sigaray? B?rakma Günüdür. Ad?nda anla??laca?? üzere bugün tütün ve tütün ürünlerinin zararlar?ndan kurtulma, sa?l??a kavu?ma günüdür. Tütün ürünü içmek, ürünün ?ekli ve yap?s? her ne ?ekilde olursa olsun, ister kâ??tlara sar?l? sigara, isterse nargile ?eklinde olsun ba??ml? hale getirdi?i insanlar? adeta parça parça ölüme sürükleyen zararl? bir al??kanl?kt?r.

Özellikle kahvehanelerin kapal? alanlar?nda içilen sigara, insanlara çok daha fazla zarar vermektedir. Neredeyse 2,5 kat? daha fazla zarar vermektedir... Hayat?nda hiçbir ?ekilde tütün ürünü tüketmeyen bir insan bile, kapal? alanlarda sigara içenlerin yan?nda bulundu?u sürece, sigaran?n duman?na maruz kald???ndan en az içenler kadar bu zehiri solumakta ve pasif içici olarak sa?l???n? yitirmektedir.
 

 

Sigara kullan?m? halk sa?l???n? tehdit eden ve mutlaka mücadele edilerek önlenmesi gereken bir sa?l?k sorunudur. E?er tütün ürünlerinin neden oldu?u hastal?klarla ciddi anlamda mücadele edilmezse 2000 – 2024 y?llar? aras?nda 150 Milyon insan?n ölece?i tahmin edilmektedir. Bu nedenle sigarayla mücadelenin önemi her geçen gün artmaktad?r.

Bilimsel ara?t?rmalar da göstermi?tir ki tütün duman?; akci?er kanseri, kalp hastal?klar?, ast?m krizleri, solunum yollar? rahats?zl?klar? ve akci?er yetmezli?i gibi ciddi hastal?klara yakalanma riskini art?rmaktad?r. ?çerisinde 4000 den fazla kimyasal maddeyi bar?nd?ran sigaradan elde edilen tek kazan?m herhalde hasta olmakt?r. Sa?l?kl? bir gelecek için hem kendimizi hem de çocuklar?m?z? bu illetten korumak en temel görevimiz olmal?d?r.

Sigara kullanman?n veya ba??ml?s? olman?n maliyeti sadece sat?n al?rken ödenen para de?ildir. Ayn? zamanda kanser ba?ta olmak üzere sigara kullan?m?na ba?l? olarak ortaya ç?kan tüm hastal?klar?n tedavisi için harcanan para, kaliteli bir ya?am sürdürememe, çal??ma hayat?n?n sekteye u?ramas?, ya?anan i? gücü kayb?, ekonomik aç?dan yitirilenler de hesap edilmelidir.

Ülkemizde sigaraya kar?? mücadelede 1996 y?l?nda ba?lam??t?r. 2008 y?l?nda 5727 say?l? Kanunla de?i?tirilen 4207 say?l? Kanun, Kapal? alanlarda sigara kullan?m?n?n yasaklanmas?na dair ç?kar?lan mevzuat, sa?l?kl? ya?am kalitesini yakalamak noktas?nda önemli bir a?amad?r. 2003 y?l?nda kapal? alanlarda ba?kas?n?n içti?i sigara duman?na maruz kalma oran? %60 civar?nda iken 2008 y?l?nda 4207 say?l? Kanun hükümlerinin uygulanmas?nda ikinci a?ama olan 19 Temmuz 2009 tarihinden bu güne kadar olan süreçte de bu oran % 50 lere gerilemi?tir. Bugün ise bu oranlar daha da a?a??dad?r.

Bilindi?i gibi 4207 say?l? Kanunun yürürlü?e girmesiyle birlikte 19 May?s 2008’den itibaren bütün Türkiye’de kapal? alanlarda tütün ürünü kullan?m? yasaklanm?? ve bu güzel vatan?m?z temiz hava soluma hakk?na, yani Dumans?z Hava Sahas?’na kavu?mu?tur. Vatanda?lar?m?z Dumans?z Hava Sahas?’n? h?zla benimsemi? ve gönülden desteklemeye devam etmektedir. 19 Temmuz 2009 tarihinde 4207 say?l? Kanun’un yasak kapsam?n?n geni?lemesiyle ülkemiz %100 Dumans?z Hava Sahas? olmu?tur. Sürekli olarak yap?lan denetimler neticesinde özellikle ?limizdeki tüm kahvehaneler, barlar, kafeler, restoranlar, lokantalar ve e?lence mekanlar? dahil, halk?n ortak kulland??? tüm kapal? alanlar sigara duman?ndan %100 ar?nm??t?r.

 

 

Halk?m?z?n da takdir edece?i gibi 4207 say?l? Kanun uygulama aç?s?ndan sadece devletin imkânlar? dâhilinde tek tarafl? olarak yürütülecek bir çal??ma de?ildir. Vatanda?lar?m?z da kanuna muhalefet edenleri ilgili kolluk birimi yetkililerine haber vererek yard?mc? olmal?d?rlar. Bunun için Sa?l?k Müdürlükleri bünyesinde bulunan Tütün ?rtibat Merkezlerinin telefonlar?na veya Emniyet Müdürlü?ümüzün 155 Polis ?mdat telefonuna ba?vurabilirler. Jandarma Komutanl???m?z görev alan?nda bulunan yerlerde ise ihbarlar 156 numaral? telefona bildirilebilir. Al?nan her türlü ihbar an?nda Kolluk kuvvetlerimiz taraf?ndan de?erlendirmeye al?nmaktad?r.

4207 say?l? Kanun hükümlerinin halk?m?za tan?t?m?nda, kamuoyunun bilinçlendirilmesinde bas?n?m?z?n katk?lar? çok büyüktür. 2009 y?l? içinde neredeyse her hafta düzenli olarak ?l Tütün Kontrol Kurulu çal??malar?n? haber yapmak suretiyle halk?m?z? bilgilendirmi?lerdir. Gerek görsel yay?nla ve gerekse yaz?l? bas?n yoluyla Ülkemizde sürdürülen “Dumans?z Hava Sahas?” kampanyas?n? kamuoyu gündeminden hiç dü?meyecek ?ekilde haber yapm??lard?r. Bu konudaki çal??malar 2010 y?l?nda da bütün h?z?yla devam edece?inden, yerel bas?n?m?z?n haber yapma konusunda katk?lar?n? esirgemeyeceklerini çok iyi biliyoruz.

Sonuç olarak 9 ?ubat Dünya Sigaray? B?rakma Günü münasebetiyle tüm halk?m?z?, tütün ve tütün ürünlerinin sebep oldu?u zararlardan, hastal?klardan ve ekonomik kay?plardan korumak için verilen bu mücadeleye sahip ç?kmaya, destek vermeye, sigara ba??ml?l??? olan vatanda?lar?m?z? da bu günü f?rsat bilerek sigaray? b?rakmaya davet ediyoruz.

·        Dünya genelinde tütün kullan?m?na ba?l? hastal?klar nedeniyle y?lda 5 milyon ki?i ölmektedir (günde 13.700 ki?i, 6 sn’de 1 ki?i).

·        Ülkemizdeki tüm ölümlerin %41.6’s? tütüne ba?l? hastal?klar sebebiyle olmaktad?r (100 000 ki?i/y?l, 274 ki?i/gün, 6 dk’da 1 ki?i ).

·        Dünyada 15 ya? üzeri nüfusta 1.2 milyar ki?i tütün kullanmaktad?r (her üç eri?kinden biri).

·        Ülkemizde de tütün kullan?m? bu orana benzerdir (%31,3).

·        Dünya genelinde ba?l?ca ölüm nedenlerinden sadece 3’ünde art?? görülmektedir: HIV-AIDS, ?i?manl?k ve sigara kullan?m?.

·        Trend böyle devam ederse 2020 y?l?nda 10 milyon ki?i sigaradan ölecektir.

·        E?er etkili önlemler uygulamaya konmazsa bu yüzy?lda bir milyar ki?i sigara yüzünden ölecek olup ölümlerin yar?s? orta ya?larda gerçekle?ecektir.

·        Sigaran?n ülkemiz insanlar?na getirdi?i mali yük y?lda yakla??k 25 milyar TL’dir. (~20 milyar USD).

·        Bu Kanunla ülkemiz, tütün kontrolü konusunda yasal düzenlemesi olan say?l? ülkeler aras?na girmi?, hatta önderlik yapar hale gelmi?tir. Türkiye Tütünsüz Kanunu olan dünyada 13 ülke aras?ndad?r. 19 Temmuz 2009 tarihinden itibaren, Bermuda, Yeni Zelanda, Uruguay, ?ngiltere ve ?rlanda’dan sonra TÜRK?YE Dünya’daki 6. Avrupa’daki 3. ülke olmu?tur.

·        Halen dünyada 17 ülkede tam dumans?z yasalar vard?r.

·        19 Temmuz 2009’ da yürürlü?e giren Kanun ile Temmuz-Kas?m aylar?nda, Türkiye’de son be? y?l?n en dü?ük sigara tüketimi gerçekle?mi?tir.

·        2007 y?l?n?n ayn? dönemine göre 233 milyon paket, 2008 y?l?n?n ayn? dönemine göre 185 milyon paket daha az sigara içilmi?tir.

·        Sat??lar 2009 y?l?n?n bu döneminde

·               2007’ye göre %10,

·               2008’e göre %8 azalm??t?r.

·        Bu verilerle vatanda?lar, 2007 y?l?n?n ayn? dönemine göre sigaraya, 1 milyar 165 milyon TL, 2008 y?l?n?n ayn? dönemine göre 922 milyon TL daha az para harcam??t?r.

·        1 Mart 2010 tarihinden itibaren sigara paketleri üzerinde resimli uyar?lar?n yer alacak olmas?yla sigara sat??lar?nda daha fazla dü?ü? beklenmektedir.

·         4207 say?l? Kanun hükümlerinin yürürlü?e girmesinden sonra baz? i?yeri sahipleri mü?teri kaybettikleri, zarar ettikleri ve iflas edecekleri ?eklinde aç?klamalar yapmaktad?rlar. Ancak ekonomik veriler bu aç?klamalar? desteklememektedir.

·         Tütün kontrolüne ili?kin düzenlemelerin uygulamaya girmesinden sonra, özellikle ikram sektörü i?letmelerinin say?s?nda ve kârl?l???nda art?? oldu?u gözlenmektedir.

·        Maliye Bakanl??? verilerine göre 2008 y?l? Temmuz ay?nda 931.531 olan ikram sektörü i?letme say?s?, 2009 y?l? Ekim ay?nda 957.660’a yükselmi?tir.

·              Yemek sektörü % 4,

·              Alkollü içecek sektörü % 3,

·              Alkolsüz içecek sektörü % 2,

·              Genel olarak ikram sektörü ise % 3 büyümü?tür.

·          ?kram sektörü i?letmelerinin KDV matrahlar?, 2008 y?l? A?ustos – Ekim dönemine göre 2009 y?l?nda ayn? dönemde %6 artm??t?r. Art?? oran?

·        Yemek sektöründe %7,

·        Alkollü içecek sektöründe %6.5

·        Gazinolarda %11,

·        Barlar ve kafelerde %12,

·        Alkolsüz içecek sektöründe % 2 olarak gerçekle?mi?tir.

·        Mükellef ba??na dü?en KDV matrah? da benzer ?ekilde 2009 y?l?nda, 2008 y?l?n?n ayn? dönemine oranla yakla??k % 4 artm??t?r.

·          TÜ?K, “Dönemler ?tibariyle GSYH” verilerine göre 2009 y?l?n?n ayn? döneminde Türkiye’nin GSY?H % 3,3 oran?nda dü?erken, otel, restoran ve kahvehanelerin içinde bulundu?u ikram sektöründe % 5,2’lik bir gelir art??? olmu?tur.